Overwerk in de horeca telt per jaar, niet per week
Ongeveer 5 minuten lezen
Dit is het onderwerp waar de meeste mensen in de horeca het mis hebben, en het verschil is groot genoeg om ruzie over te krijgen. In de meeste sectoren is overwerk wat je boven je weekuren draait. In de horeca niet. De cao meet je arbeidstijd over een referteperiode van twaalf maanden, en overwerk is pas wat daar bovenuit komt. Een week van vijftig uur is dus geen overwerk als er een week van dertig tegenover staat.
De referteperiode van twaalf maanden
Artikel 1.23 van de horeca-cao definieert de normale arbeidstijd als 1.976 uur per referteperiode van twaalf maanden, wat neerkomt op gemiddeld 38 uur per week. Dat gemiddelde is het hele punt: de cao gaat ervan uit dat een horecabedrijf pieken en dalen kent en verrekent die over het jaar. Draai je in juli zestig uur per week en in februari twintig, dan is dat binnen deze systematiek gewoon een normaal jaar.
Pas wanneer je aan het eind van de referteperiode boven de 1.976 uur uitkomt, is er sprake van overwerk in de zin van artikel 3.13.
Er is geen overwerktoeslag
Ook dat verrast mensen. De horeca-cao kent geen toeslagpercentage voor overwerk. De compensatie is vrije tijd: uur voor uur, tegen hetzelfde tarief. Lukt het niet om die uren binnen drie maanden op te nemen, dan worden ze uitbetaald tegen 100 procent van je uurloon, zonder opslag (artikel 3.14). Dat is meteen de reden dat overuren in de praktijk zo vaak blijven staan: er zit voor de werkgever geen prikkel op om ze snel af te wikkelen, en voor jou wordt het pas geld als de drie maanden om zijn. Vrije tijd opnemen vraag je op grond van artikel 3.15 minimaal drie weken van tevoren aan.
Parttime: meeruren en minuren
Werk je minder dan voltijd, dan heten de extra uren geen overwerk maar meeruren (artikel 2.12b). Die worden gewoon uitbetaald tegen je uurloon; het zijn uren die je binnen je normale arbeidstijd maakt, alleen meer dan je contract zegt. Andersom bestaan er minuren (artikel 2.12a): uren die je volgens je contract had moeten werken maar waarvoor geen werk was.
Die mogen onder voorwaarden met latere meeruren worden verrekend. Houd daarom zelf bij wat je draait. Een saldo dat je niet kent, kun je niet controleren.
Wanneer je nee mag zeggen
Er zit een bovengrens aan wat er van je gevraagd kan worden. Artikel 3.13 bepaalt dat je niet verplicht kunt worden meer dan 10 procent extra te werken boven je overeengekomen arbeidstijd, en dat je boven de 2.173 uur per referteperiode overwerk mag weigeren. Daarnaast gelden de gewone grenzen uit Bijlage I van de cao: voor wie 18 jaar of ouder is maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week inclusief overwerk, met een gemiddelde van 55 uur over vier weken en 48 uur over zestien weken. Voor 16- en 17-jarigen ligt alles lager: maximaal 9 uur per dienst en niet na 23.00 uur.
Wat er op je strook hoort te staan
Omdat er per jaar wordt gemeten, is je urenadministratie het enige bewijs dat je hebt. Controleer maandelijks of het aantal geregistreerde uren klopt met wat je hebt gedraaid, en vraag om een stand van je saldo als je die niet vanzelf krijgt. Wie halverwege het jaar niet weet hoeveel uren er staan, kan aan het eind van de referteperiode niet nagaan of er overwerk is ontstaan. Dat is geen wantrouwen maar dezelfde reden waarom je je bankafschrift naloopt.
Als je via een bureau werkt
Werk je via Work Division, dan registreer je je uren per dienst in de app, vanaf het begin van de dienst tot ongeveer drie uur na de geplande eindtijd. Die registratie is de basis voor je uitbetaling, die elke vrijdag loopt. Boven op je kale uurloon komt 19,49 procent: 8,85 procent vakantiebijslag en 10,64 procent vakantie-uren, de percentages die artikel 3.23 voorschrijft wanneer die allebei tegelijk met het loon worden uitbetaald.
Je spaart dus niets op en er volgt in mei geen aparte uitbetaling, want je krijgt het elke week al mee.
Veelgestelde vragen
Krijg ik een toeslag over mijn overuren in de horeca?
Nee. De horeca-cao kent geen overwerktoeslag. Overuren worden uur voor uur in vrije tijd gecompenseerd, en lukt dat niet binnen drie maanden, dan worden ze uitbetaald tegen 100 procent van je uurloon.
Is vijftig uur in één week overwerk?
Niet automatisch. De horeca-cao meet je arbeidstijd over twaalf maanden: overwerk is wat er boven de 1.976 uur in die periode uitkomt. Een drukke week die door een rustige wordt gecompenseerd, is binnen die systematiek normaal.
Mag ik overwerk weigeren?
Je kunt niet verplicht worden meer dan 10 procent extra te werken boven je overeengekomen arbeidstijd, en boven de 2.173 uur per referteperiode mag je overwerk weigeren. Daarnaast gelden de maxima per dienst en per week uit Bijlage I.
Wat is het verschil tussen meeruren en overwerk?
Meeruren zijn de uren die je boven je parttimecontract werkt maar binnen de normale arbeidstijd; die worden gewoon uitbetaald. Overwerk is pas wat er boven de 1.976 uur per twaalf maanden uitkomt.
